¿É Rosalía de Castro a mesma autora hoxe que hai cen anos? ¿En que cambiou a lectura da súa obra? ¿Cómo mudaron os códigos de interpretación, as interferencias que actúan sobre o texto, as expectativas, os lectores? Anton Risco, profesor da Universidade Laval, no Quebec, ofrecenos nestas paxinas unha importante reflexion sobre a obra literaria e a sua interpretacion critica, sobre os mecanismos de creacion e lectura (as multiples lecturas posibles, tantas coma lectores, que son outras tantas recreacions), sobre os clasicos e a contemporaneidade.De Apollinaire a Pondal, de Petrarca a Cunqueiro, de Michel Butor a Mendez Ferrin, cada obra propon o lector un pacto (un contrato) do que o autor e so parcialmente responsable, pero que debemos coñecer, pois unicamente dende a sua comprension e aceptacion seremos quen de valorar axeitadamente a verdadeira dimension dos textos.
Inútiles, pois, os órganos sexuais, por algún tempo conserváronse en calidade de puros instrumentos de pracer. Mais chegou o intre no que tales diversións eróticas foron tidas por monótonas, limitadas e, polo mesmo, perigosas, xa que as xentes pescudaban nelas cada vez mais arabescos e barroquismos enfeblecedores, patoloxicos. Encomezaron logo os gobernos a multiplica-las campañas negativas contra toda practica sexual e deste xeito non tardou a xente en telas por vergoñentas, barbaras, primitivas, dexenerativas, dignas so da vida animal mais rudimentaria.
Antón contoume que escribira Tánata despois de lle ser diagnosticada a enfermidade que nolo levou. El deuma a ler, aínda con outro remate, algúns meses despois do diagnóstico. Ruco Lezcano sostén que escribiuna antes de ter coñecido o que habia. Sexa premonicion ou certidume da propia morte, non vai facer isto variar a dimension de paralelismo entre Xoan o protagonista principal e o autor da novela. O argumento narrativo ao igual que en Mascarada e totalmente anovador ata a trasgresion, e moi incorrecto politicamente, o cal nestes tempos de mansedume sempre e de agradecer. Un escultor ben recoñecido acha no maleteiro do seu coche o cadaver dunha dona nova e atractiva. Tras denunciar na policia o feito, atopase con que ten que apandar coa morta e non se lle ocorre mellor xeito de facelo que disecala e convertila nunha escultura do seu estudio. E enton cando comezan os problemas reais. A pulsion erotica a que move a morta vai desencadear na familia e amigos do protagonista unha enfiada de acontecementos que rematara nun imprevisto, mais loxico por inevitabel, final. So nos ciclos naturais a morte e criadora de vida. Eis pois aqui o fondo real da novela o encontro na liña final do amor e a morte, no borde da conxuncion de ambalas duas. Eros e Tanatos atraendose, amosandose o un ao outro o que de cada un deles ten do outro. A morte fisica convertida nun obxecto de desexo erotico sen para isto ter que cruzar a barreira da destruccion. Coma pode supoñer o lector esta tension non se pode manter indefinidamente e a traxedia e obrigada. Anton Risco vai facer unha excelente novela neste dificil equilibrio mantido ao longo de 144 paxinas que se len dunha xeira e sen descanso. Moi poucos seran os lectores que comecen o libro e lles dure mais dun par de dias. Falar de ritmos narrativos, precision de linguaxe, temporalizacion e outros recursos narrativos na obra de Anton coido que e unha obviedade nun autor que foi en vida premiado e recoñecido e que xa forma parte das historias da literatura e que de seguro hai ser do coñecemento do gran publico mais cedo que tarde. Tanata e a primeira obra que sae do prelo tralo pasamento do Anton, mais non vai ser a derradeira pois deixou tras de si un bo feixe de creacion literaria que vai permitir que siga nesta santa compaña de vivos nos vindeiros anos. Neste eido si que o autor sobreviviulle a Tanata; mesmo fora porque para disecal
