IBON SARASOLA ERRAZKIN, página 2 de 2

Estilo-liburu honetan, gaur eguneko euskara estandarrean nabaritu ohi diren gramatika-oker, estilo-zalantza eta hiztegi-gorabehera nagusiak aurkituko ditu irakurleak. Lanak bi zati nagusi eta osagarri ditu, eta zati bakoitzak egile bana du. Lehen zatian gramatika-eta estilo-kontuak landu ditu Xabier Alberdi EHUko irakasleak: Hirurogeita zazpi ataletan antolatu ditu zati honetako aztergaiak. Bigarren zatian ('Zalantzen Hiztegia') euskara batuko hiztegi-auziak jorratu ditu Ibon Sarasola EHUko katedradun eta euskaltzainak. Guztira, mila eta bostehun sarrera inguru hautatu ditu hiztegi horretarako. Argitalpen honetan, lehen aldiz, filologo ez den irakurlearen eskura jarri dira han-hemenka sakabanaturik zeuden proposamen, gomendio eta zuzenketa asko eta asko. Liburuaren atal batzuetan Euskaltzaindiak aspaldi honetan emandako arau batzuen testua jaso dugu. Orobat jaso ditugu Euskaltzaindiaren zenbait arau-proposamen. Har bedi ohar hau, beraz, azterlan honetan Euskaltzaindiaren langintzarekin hartu dugun zorraren erakusgarri eta kitagarritzat.

Euskara Batuak ia hogeita hamar urte bete ditu, Arantzazun, bere kasa oinezhasi zenetik. Garai hartan erabaki ausartak hartu ziren, lau literatura euskalkiak batzeko ahaleginetan. Hogeita hamar urte pasatu eta gero, praktikan bi euskalki aurkitzen ditugu, ez lau: Iparraldekoa eta Hegoaldekoa; bata frantsesak mende samarrean hartua, eta bestea espainolak erabat higatua. Berandu baino lehen, beharrezkoa zen lemari kolpe zuzentzaile bat eragitea. Horretara dator Euskara Batuaren ajeak izeneko liburua.

Este diccionario está dirigido a un tipo de usuario muy concreto: el vascohablante que quiere traducir del castellano al euskera. Se utiliza aquí la expresión 'traducir' en su sentido más amplio, sin olvidar a los 'traductores intracraneales' de los que habla, con toda la razón, Juan Garzia. Está dirigido, en la práctica, a vascohablantes que dominan el castellano y que, debido a la falta de normalización de nuestro idioma o a otro motivos, encuentran dificultades para verter al euskera lo que expresan fluidamente en castellano. En consecuencia, habida cuenta de que la obra está concebida para vascohablantes, la lengua vehicular del diccionario, salvo esta introducción, será siempre el euskera. Pero por otra parte, dado el dominio del castellano de los vascohablantes actuales, hemos reducido al mínimo operativo las informaciones sobre dicho idioma.

Berriro irakurri ditut orain liburu hau osatzen duten lau atalak. Iruditu zait bere hartan uzteko moduan daudela, zuzendu ditudan huskeria batzuk gorabehera. Aldatu dudana izenburua da. Kontuak garbitzen nuen pentsatua, baina testua berrirakurri ondoan ez zait egokia iruditu. Berez, kontu garbitze bat da liburua, bai, baina neure buruarekikoa. Eta izenburuak ez du hori iradokitzen. Kontuak garbitzen neure buruarekin edo horrelako ordezkoren bat ere pasatu zait burutik, baina luzeegia eta motelegia gertatuko litzateke. Azkenean Bikakora kaiera hautatu dut. Ez du zerikusirik Joseba Sarrionaindiaren poema gogoangarriaren giroarekin, baina uste dut bidaia baten berri ematen duela liburu honek ere. Bidaia horren aurretik idazleak eta itzultzaileak leziatzen nituen; orain, bidaiaren arian euskal idazle eta itzultzaile onek leziatu naute ni eta erakutsi didate zein den bidea euskaraz ongi idazteko. Jakituria berri horren oinarriak ematera nator. Honaino heldu den irakurleak ikusiko zuen hori dela liburu honen bigarren atal giltzarriaren muina, gero hirugarren eta laugarren ataletan ere erabiltzen dena. Eta gure autore eta itzultzaile onengandik ikastea eta jakituria horren berri ematea izango da hemendik aurrera nire jokabidearen argi gidaria.Ibon Sarasola

VI.LIBURUKIA DAG-ERD "Hiztegi honek garai, toki eta mota guztietako euskal hitz-ondarea bildu nahi du. Obra deskriptiboa da, eta ez arauemailea. Euskaldunak, mende eta euskalkietan zehar zein hitz eta esapidez baliatu diren eta nola baliatu diren ahalik eta osokien eta zehatzen azaltzea da hiztegi honen xedea."